1. Kwaliteitszorgsysteem

Het kwaliteitszorgsysteem is een private samenwerking tussen opdrachtgevers, gebruikers en marktpartijen. Het is een zelfregulerend systeem dat bijdraagt aan de wettelijke zorgplicht waarin voorschriften, richtlijnen, aanbevelingen en procedures, aanvullend op wetgeving en formele normering zijn beschreven om te komen tot gecertificeerde sportaccommodaties op het gebied van sportkwaliteit, sportveiligheid en duurzaamheid.

Het doel van het kwaliteitszorgsysteem is om een breedgedragen, onafhankelijk, kwalitatief, betaalbaar en samenhangend stelsel van voorschriften en procedures te beheren dat leidt tot certificatie. Sportaccommodaties dienen voor certificatie tenminste te voldoen aan minimale eisen met betrekking tot functionaliteit, sportveiligheid, bespeelbaarheid, uniformiteit en duurzaamheid. Met certificatie wordt eerlijke competitie en een veilige accommodatie (voor de gebruikers), eerlijke concurrentie (voor de markt) en bekende kwaliteit (voor de opdrachtgever) bereikt.

Het platform sportinfrastructuur is te vinden via www.sportinfrastructuur.nl. Een initiatief vanuit de Routekaart Verduurzaming Sport heeft geleid tot een platform met als doel een expertisecentrum te zijn op het gebied van sportaccommodaties. Op het platform zijn een aantal zaken ondergebracht zoals hieronder opgesomd:

Als onderdeel van het platform sportinfrastructuur past het kwaliteitszorgsysteem binnen de behoefte van een expertisecentrum op het gebied van sportaccommodaties. Op basis van expertise zijn voorschriften, richtlijnen, aanbevelingen en procedures gesteld aan het certificeren van sportaccommodaties. Naast de voorschriften, richtlijnen, aanbevelingen en procedures zijn de sportproductenlijst, de programmaraad en de certificeringstool op sportinfrastructuur.nl onderdeel van het kwaliteitszorgsysteem.

Op het gebied van duurzaamheid worden initiatieven uitgewerkt, gedeeld en gepresenteerd op het platform sportinfrastructuur.

Vanuit het platform wordt data ontwikkeld en verzameld welke kan worden ingezet bij nieuwe initiatieven of wijzigingen van voorschriften. Alle data dat binnen het platform wordt verzameld blijft binnen het platform en wordt niet zonder toestemming gedeeld met derden. De data wordt gepresenteerd in een accommodatiepaspoort waarbij de rechten per gebruiker verschillen.

Kennisdeling wordt op het platform sportinfrastructuur gestimuleerd. Dit gebeurt door goede voorbeelden te delen van projecten op het gebied van het kwaliteitszorgsysteem (bijvoorbeeld innovaties) en duurzaamheid.

Door goede afspraken tussen overheid, de sport en de markt is de kwaliteit van sportaccommodaties in Nederland al jaren van hoog niveau. Omdat het kwaliteitszorgsysteem primair een aangelegenheid is voor de sport is NOC*NSF de partij om dit systeem te beheren. Gezamenlijk met de Vereniging Sport en Gemeente (VSG) zijn afspraken gemaakt over de inspraakmogelijkheden van VSG. Deze inspraakmogelijkheid heeft betrekking op de tarifering en toekomstige ontwikkelingen binnen het kwaliteitszorgsysteem. De doelstelling is om de basisinformatie over de realisatie van sportaccommodaties beschikbaar en betaalbaar te houden via sportinfrastructuur.nl

Bij NOC*NSF is een werkorganisatie ingericht. Zij hebben de verantwoordelijkheid om de afspraken binnen het platform sportinfrastructuur.nl tot uitvoering te brengen. Daarnaast is de werkorganisatie uitvoerende partij van het kwaliteitszorgsysteem door facilitatie, communicatie en administratie van alle onderdelen. De werkorganisatie wordt ondersteund door een exploitatiepartner voor de uitvoering van onderdelen van het takenpakket.

Het kwaliteitszorgsysteem is een private samenwerking dat binnen het platform sportinfrastructuur is ondergebracht. Het certificaat kwaliteitszorgsysteem is aanvullend op de wetgeving en de formele normering, zoals in de piramide uit figuur 1 geschetst. Het kwaliteitszorgsysteem is één van de onderdelen van het platform sportinfrastructuur; op deze plek is alle informatie over het kwaliteitszorgsysteem te vinden. De uitgifte van het certificaat vindt plaats door sportinfrastructuur.nl waarbij de inhoudelijke vereisten worden vastgesteld door een onafhankelijke programmaraad.

Het kwaliteitszorgsysteem stelt extra eisen aan de vaste onderdelen van omgevingen waarin wordt gesport t.o.v. de wet- en regelgeving. Bij de realisatie van sportaccommodaties moet te allen tijden worden voldaan aan wet- en regelgeving en formele normering. Wanneer een sportaccommodatie voldoet aan deze wettelijke normering is deze geschikt voor gebruik. Echter, voor veilig en kwalitatief (zorgplicht) gebruik voor trainingen en wedstrijden van specifieke sporten en diciplines onder auspiciën van een sportbond moet ook aan de gestelde voorschriften en procedures zijn voldaan.

Binnen het kwaliteitszorgsysteem zijn op dit moment de volgende sporten ondergebracht. Het streven is om zoveel mogelijk sporten hierbinnen te betrekken:

• Outdoor Atletiek
• Kunstgras Cricket
• Outdoor Handbal
• Kunstgras Hockey
• Honk en Softbal
• Kunstgras Korfbal
• Padel
• Rugby
• Tennis
• Kunstgras Voetbal (excl. betaald voetbal)

Voor bovengenoemde sporten is certificatie conform voorschriften en procedures van het kwaliteitszorgsysteem verplicht. De sportbonden van deze sporten beschrijven in de reglementen dat een gecertificeerde accommodatie een vereiste is voor de organisatie van wedstrijden onder auspiciën van de sportbond. Daarnaast zijn deze sportbonden verzekerd waarbij in de polisvoorwaarden is verwezen naar het certificaat van het kwaliteitszorgsysteem.

Op www.sportinfrastructuur.nl zijn ook voorschriften van sporten beschreven die niet binnen de scope van het kwaliteitszorgsysteem vallen. Deze voorschriften zijn tot stand gekomen na overleg met de betreffende sportbond. Het staat de betreffende sportbonden vrij om inhoud te wijzigen op eigen initiatief. Voor deze sporten is de regelgeving van certificatie niet van toepassing en kan de informatie worden gezien als een nadrukkelijke wens van de sportbond.

Het kwaliteitszorgsysteem heeft als doel om zoveel mogelijk sporten te betrekken in het certificeringsproces. Afgesproken is dat in 2023 ook voor indoor sporten het certificeringsproces wordt opgezet.

Voor certificatie van een sportaccommodatie conform het kwaliteitszorgsysteem dienen de procedures uit de hoofdstukken 2 t/m 10 te worden gevolgd. Waar nodig wordt vanuit deze procedures verwezen naar voorschriften en/of andere onderdelen van het kwaliteitszorgsysteem die via www.sportinfrastructuur.nl terug te vinden zijn.

Vaststelling en aanpassing van procedures valt onder de verantwoordelijkheid van de programmaraad. Zie hiervoor hoofdstuk 2.

Onderstaand is een lijst van voorkomende definities binnen het platform sportinfrastructuur.nl en het kwaliteitszorgsysteem:

• Aannemer/leverancier: De partij die het sportproduct aanbiedt aan de opdrachtgever en realiseert;
• Accommodatiepaspoort: Het kadaster van de sportaccommodatie waar alle relevante informatie over sportaccommodaties is terug te vinden;
• Certificaat: Het certificaat vertegenwoordigt de kwaliteit en sportveiligheid voor gebruik van de sportaccommodatie in wedstrijd- en trainingsgebruik onder auspiciën van de sportbond;
• Dispensatie: Indien de certificatie wordt gegeven en er wordt afgeweken van voorschriften of procedures is dispensatie van de sportbond nodig;
• Eigenaar sportproduct: dat is de partij (gemeente, stichting, vereniging etc.) die de eigenaar van de grond is waarop de sportaccommodatie is gebouwd. De eigenaar is de partij welke verantwoordelijk is voor de exploitatie. De eigenaar dient te worden ingevuld zodat later in het accommodatiepaspoort de juiste koppeling met het account van de eigenaar kan worden gelegd en specifieke gegevens kunnen worden gedeeld met de juiste partij;
• Europese normen: Normen van toepassing op sportaccommodaties, die buiten de invloedsfeer van de programmaraad vallen maar Europees worden vastgesteld;
• Fundering: Een onderdeel van de sportvloer is de fundering. De fundering is de eerste statische laag in de constructie van de sportvloer onder de toplaag;
• Gebruiker: Personen die de sportaccommodatie gebruiken, voor de betreffende sport of een andere (multifunctionele) doeleind;
• Gebruikersvoorschrift: Bij hercertificering worden sportproducten aan het gebruiksvoorschrift getoetst. Het gebruiksvoorschrift is een afgezwakte versie van het sporttechnische voorschrift dat van toepassing is bij nieuwbouw en renovatie;
• Goedgekeurde status sportproduct: Sportproduct op de sportproductenlijst dat zich heeft bewezen in de praktijk;
• Handleiding: Leidraad voor plaatsing van sportproducten op de sportproductenlijst, certificatie van sportproducten met de daarbij benodigde metingen incl. meetmethodes en locatie;
• Hercertificering: Na verloop van het certificaat dient het sportproduct opnieuw gecertificeerd te worden. Bij hercertificatie gelden afgezwakte voorschriften dan voor nieuwbouw en renovatie;
• Innovatie: Van innovatie is sprake wanneer een sportproduct afwijkt van de eisen of scope uit de handleiding, maar wel voor het betreffende gebruik in aanmerking komt;
• Inrichtingsmateriaal: Op de sportproductenlijst staan inrichtingsmaterialen. Uit de informatie op de sportproductenlijst is op te maken om type inrichtingsmateriaal het gaat. Inrichtingsmaterialen op de sportproductenlijst komen in aanmerking voor certificatie;
• Instituut: Door NOC*NSF erkende bedrijven die voldoen aan de eisen om sportproducten te meten en beoordelen voor certificering;
• Keuringsportaal: Digitaal portaal waarin resultaten van keuringen worden ingevoerd voor certificering van sportaccommodaties;
• Kwaliteitszorgsysteem: Privaat certificeringssysteem voor het veilig en kwalitatief gebruik van sportaccommodaties;
• Marktpartijen: Commerciële bedrijven binnen de branche van aanleg en renovatie van sportaccommodaties;
• Nieuwbouw: Er is sprake van nieuwbouw wanneer een sportaccommodatie volledig nieuw wordt gerealiseerd. Volledig nieuw houdt in dat alle onderdelen van de gerealiseerde sportaccommodatie nieuw zijn of nieuw worden toegepast in de sportaccommodatie. Na nieuwbouw is het noodzakelijk om te certificeren;
• Onderbouw: Een onderdeel van de sportvloer is de onderbouw. De onderbouw is de onderste laag van de sportvloer. De onderbouw kan uit meerdere lagen bestaan vanaf de onderzijde van de fundering;
• Onderhoud: Van onderhoud is sprake als onderdelen van een sportaccommodatie worden hersteld zonder daarbij het gehele onderdeel te vervangen. Bij onderhoud is certificatie niet opnieuw benodigd, maar blijft het bestaande certificaat van toepassing. Voor de kwaliteitsbepaling kan gebruik gemaakt worden van de reparatievoorschriften per sport;
• Onderzoeksrapport: Rapport van een sportproduct opgesteld aan de hand van de handleiding waaruit de kwaliteit blijkt en de productspecificaties zijn vastgelegd op de sportproductenlijst;
• Opdrachtgever: De partij die de opdracht geeft tot de realisatie of renovatie van een sportaccommodatie; Penvoerder taakgroep: Aanspreekpunt en voorzitter van de taakgroepen;
• Platform sportinfrastructuur.nl: Het digitale platform voor de juiste kennis en producten rondom sportaccommodaties;
• Procedures: Methodiek om te komen tot de certificering van sportaccommodaties;
• Producent: Een partij welke materialen van halffabricaat tot een sportproduct brengt en beschikking heeft over eigen productielijnen, of onderdeel is van een groep bedrijven welke in bezit is van eigen productielijnen. De producent is eigenaar van de declaratie van sportproducten op de sportproductenlijst;
• Product declaratie: De productspecificaties van de producent van een sportproduct die worden overgenomen in het onderzoeksrapport, indien het aangeboden product voor de metingen binnen de vastgestelde marges van de handleiding valt;
• Product specificatie: De specificaties van een sportproduct die op de sportproductenlijst worden vastgelegd en ter verificatie van gerealiseerde sportproducten gelden;
• Programmaraad: Groep van personen die het overzicht van voorschriften, richtlijnen, aanbevelingen en procedures (‘plattegrond’) van het stelsel bewaakt en identificeert op eventuele ‘gaten’;
• Renovatie: Van renovatie is sprake wanneer bij een bestaande sportaccommodatie sportproducten volledig worden vervangen voor nieuwe. Na renovatie is het noodzakelijk om opnieuw te certificeren. De ‘oude’ term ombouw valt ook onder renovatie in het kwaliteitszorgsysteem;
• Secretaris programmaraad: Aanspreekpunt van de programmaraad;
• Sportaccommodatie: Locatie waar wordt gesport met/op een combinatie van sportproducten waarvan minimaal één sportvloer;
• Sportbond: Overkoepelende organisatie die de belangen van de betreffende sport en sporter behartigd;
• Sportproduct: Product dat benodigd is voor de uitoefening van de sport;
• Sportproduct uitvoering: Versie van een sportproduct dat onder de paraplu van het sportproduct op de sportproductenlijst valt;
• Sportvloer: Elke sportaccommodatie is voorzien van een sportvloer. De sportvloer is het oppervlak waarop wordt gesport. Alle onderdelen van een sportvloer, die invloed hebben op de sporttechnische eigenschappen, zijn onderdeel van de sportvloer;
• Taakgroep: Aangewezen groep specialisten die projectgebonden een opdracht van de programmaraad uitwerken tot een advies in de vorm van voorschriften, richtlijnen, aanbevelingen en procedures binnen het kwaliteitszorgsysteem;
• Test status sportproduct: Sportproduct op de sportproductenlijst dat zich nog niet heeft bewezen in de praktijk;
• Toplaag: De toplaag is de bovenste laag van de sportvloer dat contact maakt met de sporter tijdens beoefening van de sport. De toplaag is het gehele systeem boven de fundering;
• Voorschriften, richtlijnen en aanbevelingen: Regels die men moet volgen (voorschriften), gemotiveerd van kan afwijken (richtlijnen) of tips voor het verkrijgen van een certificaat op sportaccommodaties (aanbevelingen);
• Werkorganisatie: Ondersteunend personeel onder de verantwoordelijkheid van NOC*NSF als uitvoerend orgaan van het platform sportinfrastructuur met als onderdeel het kwaliteitszorgsysteem.